Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
admin

Tümevarım Nedir

Sponsorlu Bağlantılar
Sponsorlu Bağlantılar

Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle

Tümevarım Tanımı Anlamı

1. (tüme'varım) fel. Teklik olandan, özel olandan genel olana giden, tek tek olgulardan genel önermelere varan yöntem, istikra, endüksiyon.
2. Tekil olandan, özel olandan genel olana giden, tek tek olgulardan genel önermelere varan yöntem; burada ve şimdi gözlenilmiş olanlardan belli bir türün bütün durumları için geçerli olan yasaya gider. Tam olan tümevarım (Lat. inductio compléta)''da olanaklı olan bütün durumlar araştırılmıştır, bundan dolayı mantıkça zorlayıcı bir niteliği vardır; tam olmayan, bundan böyle olasılı olan tümevarımdan (Lat. inductio incompleta) tam olanı ayırmak gerekir.
3. Sonlu tümevarım ya da sonluötesi tümevarım, Anlamdaş. uzbilimsel tümevarım, Karşılaştırınız. tümdengelim.
4. Kişilerin, özellikle bilim adamlarının gözlem ve deneylere dayanarak yeni varsayımları benimsemeleri süreci. ||Krş.. varsayım, tümevarımlı mantık.
5. Tek tek olgulardan genel önerilere geçmek üzere izlenen düşünme ve inceleme yolu.
6. Mantıkçılara göre öncüllerinin doğruluğu sonucunun doğruluğunu olasılı kılan çıkarım biçimi.
7. Özelden genele, tikelden tümele giderek ya da olguların gözleminden genelliklere vararak bilgi üretme yöntemi.

Tümevarım Nedir

Tekil ve tikelden tümeli, özelden geneli çıkaran uslamlama yöntemi... Francis Bacon, bilimsel araştırma yönteminin felsefesel içeriğini saptayarak tümevarımı şöyle tanımlamıştır: “bilmek için sınamak, gözlemlemek, olayları çözümlemek ve sonra ayrı olaylardan genellemeler yapmak ve sonuçlar çıkarma yöntemi” . tümevarım yöntemi , bilimsel önemini 17. ve 18. yüzyıllarda kazanmış ve Francis Bacon, galile , newton ve john stuart mill’in katkılarıyla bir hayli gelişmiştir. bugün iki türlü tümevarım ayırt edilmektedir: bir sınıfa giren bütün öğelerin incelenmesi sonucu olan tam tümevarım, bütün öğelerin incelenemeyeceği durumlarda zorunlu olarak başvurulan ve çok sayıda öğenin incelenmesiyle yetinen eksik tümevarım. eksik tümevarımlarda varılan sonuç belkili bir sonuçtur. örneğin birçok kedinin kuyruklu olduğuna bakarak bütün kedilerin kuyruklu olduğu yolunda tümevarımsal bir sonuç çıkarırız, ne var ki man adalarında yaşayan kediler kuyruksuzdur. bu yüzden “bütün kediler kuyrukludur” dememiz daha doğru olurdu.

Deneysel bilimler, olaylardan yasalara götüren bir yöntem olan tümevarım yöntemini kullanırlar, tümdengelimi kullanırlar . örneğin bir buz parçasının ateş üstünde eridiğini birçok kez görsek “ateş buzu eritir” tümevarımını uslamlarız. bilim, şöyle bir tasımlama yaparak bunu yasalaştırır: birinci öncüle nedensellik ilkesini koyar ve “ aynı nedenler aynı koşullarda aynı sonuçlar verir” der. ikinci öncüle deneylerimizin sonuçlarını yerleştirir ve “ateş buzu eritir” der. sonra bu sonucu tümelleyip bilimsel bir yasa haline getirir ve “ısı her zaman buzu suya dönüştürür” der. bu yasayı bilimsel olarak ortaya koyan , görüldüğü gibi, nedensellik ilkesidir, sadece gözlemlerimiz ve deneylerimiz değildir

Diyalektik materyalizm, tümevarımla tümdengelimi, bilgi sürecinin, birbirlerini belirleyen ve kopmaz bir bağımlılık içinde bulunan yanları olarak görür; ayrı ayrı yeterli bulmaz ve bunlardan birinin saltıklaştırılmasına karşıdır. tümevarımla tümdengelimin bağımlılığı, kuramla kılgının bağımlılığı gibidir. deneysel verilerden kuramsal sonuçlar çıkarılırken (tümevarım) o kuramsal sonuçları deneyleyerek (tümdengelim) doğrulamak gerekir.

Tümevarım Örnekleri 

 P(n) bir açık önerme, a önermeyi doğrulayan en küçük sayma sayısı olmak üzere, P(n) nin doğruluğunu göstermek için;
 P(a) nın doğru olduğu gösterilir.
 P(n) nin doğru olduğu kabul edilir.
 P(n+1) in doğru olduğu gösterilir.
 
P(n) önermesinin doğruluğunu ispatlamak için kullanılan bu yönteme, tümevarım yöntemi adı verilir.
 
Örnek;
 P(n) : 2+4+6...+ 2n=n(n+1) olduğunu tümevarım ispat yöntemi ile gösterelim.
 n=1 için, P(1): 2.1=1.(1+1)→ 2=2→ P(1) doğrudur.
 n=k için, P(k):2+4+6...+2k=k(k+1) önermesinin doğru olduğunu kabul edelim.
 n=(k+1) için, P(k+1): 2+4+6+...+2k+2(k+1)=(k+1)(k+2) olduğunu gösterelim.
 2+4+6...+2k=k(k+1) eşitliğinin her iki tarafına 2(k+1) ekleyelim.
 2+4+6...+2k+2(k+1)=k.(k+1)+2(k+1)→P(k+1) doğrudur.
 P(k+1) doğru olduğundan P(n) önermesi doğru olur.

Tümevarım Resimleri

  • 3
    Bu resime açıklama eklenmemiş. 1 ay önce

    Bu resime açıklama eklenmemiş.

  • 2
    Bu resime açıklama eklenmemiş. 1 ay önce

    Bu resime açıklama eklenmemiş.

Tümevarım Sunumları

  • 4
    Önizleme: 1 ay önce

    Bu sunuma açıklama eklenmemiş.

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    MANTIK DERSİAKIL YÜRÜTME YÖNTEMLERİ

    2. Sayfa
    İnsanoğlu sürekli bir bilgi arayışındadır ve bu bilgi arayışında üç temel akıl yürütme yöntemi vardır. Bunlar Mantık Biliminin ortaya koymuş olduğu yöntemlerdir.BUNLAR:AKIL YÜRÜTME YÖNTEMLERİ TÜMDENGELİM (DEDÜKSİYON) TÜMEVARIM(ENDÜKSİYON) ANOLOJİ(BENZETME)

    3. Sayfa
    1. TÜMDENGELİM (DEDÜKSİYON)GENELDEN………………………>> Özele, BÜTÜNDEN……………………….>> Parçaya, TÜMELDEN.………………………>> Tikele doğru yapılan akıl yürütme yöntemidir.ÖRNEK:Bütün insanlar ölümlüdür.Ali insandır. O Halde Ali de ölümlüdür.

    4. Sayfa
    2. TÜMEVARIM (ENDÜKSİYON)Parçadan ……………………….>> BÜTÜNEÖzelden ………………………...>> GENELETikelden ………………………...>> TÜMELE doğru yapılan akıl yürütmelerdir.ÖRNEK:Sergen çalışkandır ve başarılıdırAli çalışkandır ve başarılıdırÖmer Faruk çalışkandır ve başarılıdırO halde tüm çalışkanlar başarılıdır.

    5. Sayfa
    Tümevarım yöntemi İKİ’ye ayrılır. TÜMEVARIM Tümevarım yöntemi 2’ye ayrılır.

    6. Sayfa
    3. ANOLOJİ (BENZETME)ÖZELDEN……………………………….>> ÖZELETEKİLDEN………………………………>> TEKİLE doğru yapılan akıl yürütme şeklidirÖRNEK:İtalya’nın Akdeniz’e kıyısı vardır İtalya’da Akdeniz iklimi görülür.Türkiye’nin de Akdeniz’e kıyısı vardır.O Halde Türkiye’de de Akdeniz iklimi görülür.

    7. Sayfa
    NOT:AKIL YÜRÜTME YÖNTEMLERİNDENTÜMEVARIM VE TÜMDENGELİM BÜTÜN-PARÇA ARASINDAKİ İLİŞKİDEN YOLA ÇIKARAK YAPILIRKEN ANOLOJİ İKİ ÖZEL DURUM ARASINDAKİ BENZERLİK İLİŞKİSİNDEN YOLA ÇIKARAK YAPILAN AKIL YÜRÜTMEDİR.

    8. Sayfa
    MANTIK VE PRATİK YAŞAM

    9. Sayfa


    10. Sayfa
    MANTIK VE TEKNİK

    11. Sayfa
    Düşünmede geçerlilik ve tutarlılık, düşüncelerimizin doğruluğunu nasıl denetliyor ise teknoloji alanında da aynı ilke uygulanır. Teknolojinin çalışma sistemi, düşünce sisteminde olduğu gibi makinelerin kurulum devrelerinin doğru bir yol izlemesine bağlıdır.Teknolojinin bu çalışma sisteminin oluşumu da Mantık Biliminin özellikle SEMBOLİK MANTIĞIN bulguları ile mümkün olmaktadır. MANTIĞIN TEKNOLOJİYE ETKİSİ

    12. Sayfa
    Metroların işleyişinin kontrol edilmesi, Televizyon alıcılarının ayarlanması, Bilgisayar disklerinin kafalarının kontrol edilmesi; Kamera, klima, buzdolabı, çamaşır makinesi ve elektrik süpürgelerinin ayarlanması; Asansör, trafik lambalarının programlanması ve iletişim uydularının yönlendirilmesi gibi yaşamı kolaylaştıran bir çok noktada mantığın bulgularından yararlanılması; mantığın insan yaşamı acısından önemini gösterir.MANTIK VE TEKNİK İLİŞKİSİ

    13. Sayfa
    MANTIK VE TEKNİK İLİŞKİSİGünümüzde her türlü elektrikli devreli teknolojik aletlerin yazılım hafızası klasik ve sembolik mantığın bulguları ile oluşturulur.

    14. Sayfa
    İletişim uydularının yönlendirilmesi Televizyon alıcılarının ayarlanması yine mantık biliminin ortaya koymuş olduğu bulgular ile gerçekleştirilir.

    15. Sayfa
    Özellikle teknoloji çağının vazgeçilmezi bilgisayarların çalışma sistemleri sembolik mantığın 1-0 gibi Sembolik doğruluk değerleri ile gerçekleşir.

    16. Sayfa
    MANTIKMATEMATİK İLİŞKİSİHer ikisi de düşünsel varlık alanına ait objelerle ilgilidir. Bu objeler; sayılar, geometrik şekiller ve genel kavramlardır.Her ikisi de formal bilimdir. İnsan zihninin ürünüdür. Her ikisi deney ve gözlem yöntemini kullanmaz.Her ikisinin temel akıl yürütme yöntemi tümden gelimdir.Matematiğin temel amacı ispattır. Onu kanıtlamacı ve kesin bir bilgi veren bilim haline getiren kesin ve zorunlu sonuçlar veren TÜMDENGELİM dir. Tümdendelim ise Mantık bilimin ortaya koymuş olduğu akıl yürütme yöntemidir.

    17. Sayfa
    MANTIK VE BİLİM İLİŞKİSİMantık, tüm bilimlerin kullandığı, doğru düşünmenin ilkelerini belirleyen bir düşünme sistemidir. Doğa bilimlerinin amacı deney ve gözlem sonucu ispatlanabilir genellemelere ulaşmaktır.Bilimler bunu yaparken gelişigüzel değil, akıl yürütme ve akıl ilkelerini kullanarak yaparlar.Hiçbir doğa bilimi, mantık ilkelerini temel almadan ve ona dayanmadan doğru bilgilere ulaşamaz. Bu nedenle bilimler, mantığı bir araç olarak kullanırlar.Bilim, mantığı bir araç olarak kullanırken; varsayımlı tümdengelim (dedüktif) yönteminden yararlanır.

    18. Sayfa
    VARSAYIMLI TÜMDENGELİMSEL YÖNTEMİN AŞAMLARI TANIM AKSİYOM TEOREM YASADOĞRULAMAYA NLIŞLAMA Problemin HissedilmesiTanım: Nedir sorusuyla elde edilen önerme. Sorunun açıkça belirlenmesiAksiyom: Doğruluğu açıkça belli olan önermelerdir.Teorem: Aksiyomlardan türetilmiş, ispat edilen sonuç önermeleridir.Yasa: Genel-geçer (evrensel olarak geçerli) önermelerdir.Doğrulama-Yanlışlama: Deney ve gözlem sonucunda verilerin kanıtlanması ya da kanıtlanamaması.

    19. Sayfa
    Buluş mantığı (redrodüksiyon): Gözlemlerimizi gözlem dışı kalan nesne, süreç veya kavramlar tasarlayarak açıklamayı sağlayan bir çıkarım biçimidir.Bilim insanı, redrodüksiyonda beklenmeyen, mevcut varsayım veya teorilere aykırı düşen bir olgu karşısında; doğrudan gözlemden gelmeyen fakat gözlem verilerinde var olan tüm ilişkileri açıklama gücünde görülen yeni, teorik bir kavram düşünerek bu ilişki tarzını kelimelerle veya sembollerle geneller.

Tümevarım Videoları

  • 2
    1 ay önce

    Tümevarımsal Argümanlar

Tümevarım Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Tümevarım Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Kapak Resmi
Sponsorlu Bağlantılar
Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)

Bir şey Unutmadın mı ?

Bizi sonra tekrar bulmak için sitemizi aşağıdan beğenmelisin